Auteursrecht

Wat is een auteursrecht?

Auteursrechten beschermen scheppingen van de geest. Dat omvat niet alleen meesterwerken van schrijvers, beeldhouwers of schilders, maar ook alle mogelijke scheppingen en realisaties.
Ideeën, gedachten, principes, methoden, theorieën of concepten vallen echter niet onder de auteursrechtelijke bescherming, tenzij ze op originele manier voorgesteld worden in een concrete vorm (bv. een roman, software, een architecturaal werk, een muziekopname enz.). Enkel die concrete vorm zal beschermd zijn.
Een auteursrecht is een niet-geregistreerd recht, in dat opzicht dat er geen administratieve procedure vereist is om de eigenaar te worden van dit recht, dat ontstaat bij de concretisering van het werk (dat voldoet aan de beschermingsvoorwaarden).
In sommige landen is de registratie van de creatie echter vereist om ten volle te genieten van de bescherming, en in andere landen is het mogelijk dat registraties enkel gebruikt worden om te bewijzen wanneer de creatie plaatsvond.

Wie is titularis van de rechten?

Volgens de basisregel is de auteur de persoon die het werk creëerde. Hij is de enige eigenaar van alle rechten op het werk. De persoon van wie de naam vermeld is op het werk, wordt geacht de auteur te zijn – tenzij het tegendeel wordt bewezen.
Voor werk verricht in het kader van een arbeidsovereenkomst of “op bestelling” (ook “ingehuurd werk” genoemd), is de auteur de persoon die het werk werkelijk creëert en dus eigenaar is van alle rechten. Als de werkgever die rechten wenst te verwerven, dan moet hij dit stipuleren in de vorm van een clausule in de overeenkomst.
De regels variëren van land tot land. Als de creatie in de VS bijvoorbeeld gebeurt in overeenstemming met datgene waarvoor de werknemer wordt ingehuurd of waarvoor de werknemer speciaal aangesteld is, dan is de werkgever onmiddellijk de wettelijke auteur. In dat geval spreekt men van bedrijfsauteurschap.

Auteursrecht en databases

De ontwikkelaar van een database of zijn wettelijke gerechtigde – meer bepaald de werkgever van de ontwikkelaar als een overdracht van de rechten werd overeengekomen (bv. in het kader van een arbeidsovereenkomst) – is in principe de eigenaar van de rechten.
De natuurlijke persoon of rechtspersoon die aan de oorsprong van de ontwikkeling van de database ligt en die de investering ondersteunt die vereist is voor deze ontwikkeling, geniet ook bescherming. De bescherming duurt 15 jaar en begint te lopen op 1 januari van het jaar na de mededeling van de database aan het publiek. De bescherming kan met eenzelfde periode verlengd worden als de database duidelijk verder ontwikkeld wordt.
Om toekomstige problemen te vermijden, is het ten stelligste aanbevolen om aan ontwikkelaars te vragen om een relatief eenvoudige overeenkomst te ondertekenen, waarbij ze zich ertoe verbinden om hun auteursrecht op onder hun toezicht ontwikkelde elementen op te geven.

Waar?

Aangezien er geen formaliteiten zijn, worden ontwikkelaars beschermd zodra hun werk voldoet aan de beschermingsvoorwaarden (in overeenstemming met de wetgeving van het land in kwestie). In de praktijk is dit van toepassing op de meeste landen ter wereld.

Meer info:
Factsheet Copyright NL.pdf